Wielu z ludzi sportu odeszło przedwcześnie, m.in. z powodu trwającej wojny na Ukrainie, kilku zginęło w górach, poświęcając się życiowej pasji. Są też i wiekowi, o których osiągnięciach świat zapomniał. Wspomnijmy tych ze świata sportu, którzy nas opuścili i stanęli na mecie życia…

Końcówka minionego roku była niezwykle ciężka dla świata futbolu. 27 grudnia, tuż po Świętach Bożego Narodzenia odszedł Andrzej Iwan, wielki talent polskiej piłki. Legenda krakowskiej Wisły, choć piłkarskiego rzemiosła uczył się w Wandzie Kraków. W ekstraklasie pokazał się na tyle dobrze, że Jacek Gmoch zabrał go na finały mundialu w Argentynie. Miał ukazać pełnię swojego talentu na hiszpańskim mundialu w 1982, ale tą szansę uniemożliwiła mu kontuzja. Całe życie walczył z nałogami, przeżył cztery próby samobójcze.

Dwa dni po śmierci Andrzeja Iwana 29 grudnia w Sao Paulo odszedł Edson Arantes do Nascimento – Pele. Król futbolu, który czarował na boisku od młodości. Stał się bożyszczem Brazylijczyków, gdy jako raptem 18-letni chłopak, poprowadził Canarinhos do pierwszego w historii triumfu na Mistrzostwach Świata w 1958. Jego dwie bramki w wygranym z gospodarzami (5:2) finale można oglądać w archiwach, podziwiając niezwykłe jego umiejętności. Z kolegami z reprezentacji zdobył jeszcze dwa tytuły mistrza świata – w 1962 i 1970 roku. Przegrał 29 grudnia nierówną walkę z nowotworem jelit. Zmarł w Sao Paulo. 

15 lutego brać sportowa, ale w tym przypadku brać filmowa pożegnała pięściarza wagi ciężkiej Grzegorza Skrzecza – brązowego medalistę MŚ w Monachium (1983) i ME w Warnie (1983), pięciokrotnego indywidualnego mistrza Polski, drużynowego z warszawską Gwardią. Wygrał 204 z 236 walk. Po zakończeniu kariery sportowej zagrał kilka ról epizodycznych w filmach reżyserii Olafa Lubaszenki, m.in: Chłopaki nie płaczą, e=mc2, Poranek kojota. 

12 marca to Królowa Sportu – lekkoatletyka, pożegnała jedną ze swoich gwiazd – Dicka Fosbury’ego. Jako młody zawodnik skakał od dawna niemodnym stylem nożycowym z bardzo słabymi wynikami. Ale już jako absolwent Uniwersytetu Oregon wymyślił skakane tyłem do poprzeczki, co wiązał się z ryzykownym lądowaniem na plecach. Szybko jednak okazało się, że ta technika stanowi korzystne dla wyniku przenoszenie środka ciężaru ciała nad poprzeczką i wygrał tym konkurs olimpijski w Meksyku w  1968 roku (2,24 m), pokonując tym samym rywali stosujących technikę przerzutową. Niewątpliwie ta technika „flop” zrewolucjonizowała skok wzywż. 

21 października zmarł Sir Robert Charlton – na szlachecki tytuł niewątpliwie zasłużył sobie wybitną grę w piłkę nożną, był znany na całym świecie ze swojego potężnego strzału i wyjątkowej skromności. W 20-letniej karierze w Manchesterze United zdobył Puchar Europu, trzy tytuły mistrza Anglii, a raz krajowy puchar. W 1958 roku przeżył katastrofę lotniczą w Monachium, w której zginęło ośmiu kolegów z Manchesteru. Od trzech lat zmagał się z demencją. 

Ciężko by wymienić wszystkich, którzy opuścili świat sportu w tym roku. Ale postarajmy się też wspomnieć o zawodnikach, którzy zostali wymienieni poniżej

LISTOPAD 2022

2 listopada  Wojciech Hrycak – zawodnik pierwszoligowego Zewu Świebodzin. 

Artykuł Oni stanęli na mecie życia w 2023… pochodzi z serwisu RadioGOL.PL.

Pele to wielki brazylijski piłkarz, trzykrotny Mistrz Świata. Już od kilkunastu dni legenda futbolu była w szpitalu. Od kilku dni wiedzieliśmy, że w najbliższym czasie Pele odejdzie.

Spoczywaj w pokoju Legendo…

Marcel Kowalczuk

Artykuł Nie żyje Pele, wielka legenda piłkarskiego świata pochodzi z serwisu RadioGOL.PL.

Emocjonalny wpis zamieściła niedawno na Twitterze córka Pelégo, Kely Nascimento. „Trwamy w walce i w wierze. Jeszcze jedna noc razem” – napisała. 

Pelé’s daughter: „Here we go, in the fight and in faith. One more night together.” ???? pic.twitter.com/dn3iophYCW

— EuroFoot (@eurofootcom) December 24, 2022

Armando Villota Esparza, szef organizacji praw człowieka AGORA Club, nie ma już złudzeń, jeśli chodzi o dalsze losy Pelégo. Według niego 82-latkowi zostały już ostatnie dni życia. Wygląda na to, że legenda futbolu niedługo odejdzie z tego świata. Z postu, jakiego opublikował na Twitterze Esparza wynika, iż rodzina Pelégo pogodziła się już z jego śmiercią. Na zdjęciach córka próbuje pocieszać ikonę Santosu. Cały czas czuwa nad nim, mimo że stan 92-krotnego reprezentanta Brazylii jest bardzo krytyczny.

#Pele muy pronto nos dejará, su familia ha hecho públicas algunas imágenes de su despedida, él sabe que su partida es inminente. Edson Arantes do Nascimento es una verdadera leyenda, es el Rey del fútbol por siempre y para siempre. Su vida se extingue, pero su legado será eterno pic.twitter.com/m29XIPgiO3

— ???????????????????????????? ???????????????????????????? ???????????????????????????? (@armandovillotae) December 26, 2022

Pelé otrzymuje również wsparcie od całego środowiska piłkarskiego. Nawet Romario, z którym miał napięte stosunki życzy ikonie brazylijskiej piłki powrotu do zdrowia. – „Królu, zdrowiej. Wiele wiary. Każdy dba o ciebie i modli się. Wyzdrowiej. Pocałunek dla twojego serca” – powiedział Romario w „SporTV”.

Niedawno Pelé został wyróżniony przez amerykańską markę piwa Budweiser, która uznała go za najlepszego piłkarza w historii. Nagrodę w jego imieniu odebrał Neymar, który pamiętał komu te trofeum należy zadedykować.

– „To dla mnie bardzo wyjątkowy dzień. Chciałem się z wami podzielić, że zostałem zaproszony przez Budweisera, aby uhonorować Pele trofeum „Historyczny Gracz”. To dla mnie wielki zaszczyt” – powiedział.

Wyświetl ten post na Instagramie

Post udostępniony przez Budweiser Brasil (@budweiser_br)

Pele rozegrał 92 meczy w barwach reprezentacji Brazylii i strzelił 77 bramek dla „Canarinhos”. Razem z Neymarem jest najlepszym strzelcem w historii tej drużyny. Trzykrotnie sięgał po tytuł mistrza świata. Jako piłkarz Santosu Pele sześć razy był mistrzem Brazylii. Karierę zakończył w barwach New York Cosmos.

Bartłomiej Gliwa

Artykuł Pogarsza się stan zdrowia Pelego. Piłkarz podobno pożegnał się już z bliskimi pochodzi z serwisu RadioGOL.PL.

Fakt, nie oni pierwsi tego doświadczają na mistrzostwach świata, ale odpadnięcie już po fazie grupowej mundialu w historii niemieckiej piłki nigdy się nie zdarzyło. W 1938 roku III Rzesza odpadła w pierwszej rundzie (1/8 finału) i to był dotychczas jedyny taki przypadek w historii niemieckich poczynań na mundialach. Ale trzeba przyznać – 1/8 lepiej brzmi i wygląda niż faza grupowa. Prawda?

Manuel Neuer nie owijał w bawełnę – „drużyna zagrała bez zaangażowania, w pełni zasłużyła żeby być wyeliminowanym”, nie przekonywali grą. To nie były Niemcy, jakie zna cały świat – poukładane, dobrze przygotowane motorycznie, taktycznie, organizacja niemalże perfekcyjna. Ale nie dzisiaj. Co z tego, że potrafili zamykać rywala, zmuszać go do autobusu, skoro sami nie potrafili stworzyć klarownych sytuacji? Niemieckie media wytykają Joachimowi Loewowi brak planu B i motywacji, niezrozumiałe powołania… Trochę jakby Loew się ścigał z Adamem Nawałką. Ale tylko trochę… W każdym razie zajęli ostatnie miejsce w grupie, w której komplet punktów można było brać w ciemno. Największa sensacja mistrzostw. Międzynarodowe zawody potrafią pisać historie z kompletnie innej bajki. Niemcy nie są pierwszym obrońcą tytułu, który jedzie do domu po trzech meczach. Dlatego warto sobie przypomnieć jak to było kiedyś.

Rok 1950 – pierwszy upadek mistrza świata

II Wojna Światowa sprawiła, że na następny mundial trzeba było poczekać aż 12 lat. Organizację przyznano Brazylii – daleko od wszelakich sporów i konfliktów, kraj nietknięty wojenną pożogą. Jako obrońcy tytułu mistrzowskiego Włosi nie musieli startować w eliminacjach. Jednak brak dodatkowego grania o stawkę nie miał jakiegokolwiek wpływu na przygotowania.

Rok przed turniejem w katastrofie lotniczej na wzgórzu Superga zginęła drużyna Torino, w której wówczas grali najlepsi włoscy piłkarze i to oni mieli stanowić o sile reprezentacji. Życie jednak zweryfikowało plany i to dość brutalnie. Echa tragedii odbijały się w kadrze przez miesiące, jeśli nie lata. Z tego powodu atmosfera w Squadra Azzurra była mocno napięta, kadra podzieliła się na „obozy”. Brak jedności w drużynie to często jeden z głównych powodów słabszego występu na turnieju.

W grupie przegrali z mistrzami olimpijskimi z Londynu Szwecją 2:3 i wygrali z Paragwajem 2:0, ale to nie wystarczyło. Przed turniejem wycofał się ich trzeci rywal grupowy, Indie – to zmusiło organizatorów do zmiany terminarza i zasad (awans uzyskiwał zwycięzca grupy, a Włosi zajęli drugie miejsce). Kto wie, może gdyby nie te zmiany, nie mówiłoby się o takim niepowodzeniu…

Rzeźnia po angielsku w 1966

Brazylia jechała do Anglii z podobnym statusem, co Włosi do Ameryki Południowej 16 lat temu – obrońcy tytułu i dwukrotni mistrzowie świata. Bułgarzy, Portugalczycy i Węgrzy na starcia z Canarinhos wychodzili z jednym założeniem – nie pozwolić im wygrać za wszelką cenę. Cała trójka grała ostro, agresywnie, byleby tylko Brazylijczycy stracili chęci do rywalizacji. Szczególnie starali się polować na nogi Pelego. Wszak ostatecznie udało się wygrać z Bułgarami 2:0, ale porażki 1:3 z Portugalią i Węgrami to było za dużo. W dodatku ogromna presja narzucona przez media nie sprzyjała ani trochę. Oczekiwania na trzeci tytuł mistrzowski z rzędu były zbyt duże i Canarinhos pojechali do domu po trzech meczach, notując tym samym swój najgorszy występ w historii. Cztery lata później zrewanżowali się w najlepszy możliwy sposób.

Niewytłumaczalna Francja z 2002 roku

Na pytanie „Dlaczego odpadli?” nie ma innej racjonalnej odpowiedzi niż „Bo byli najsłabsi”. Mistrzowie świata i Europy, naszpikowani gwiazdami pokroju Patricka Vieiry, Thierry’ego Henry’ego, Zinedine’a Zidane’a generalnie nie miała prawa zaliczyć aż takiej katastrofy. A jednak – 0:1 z Senegalem w meczu otwarcia (był kolonią francuską, a cała senegalska 11-tka z meczu otwarcia grała w Ligue 1), bezbramkowy remis z Urugwajem i 0:2 z Danią. W samej Francji nie są w stanie nawet wytłumaczyć tego niepowodzenia. Jedyne, co na tę chwilę jest mi w stanie przyjść do głowy, to była to porażka o podłożu psychologicznym – zero szacunku do rywali, traktowanie spotkań jako pewnych trzech punktów w każdym. Na boisku dawali się zaskakiwać raz po raz. Pycha, zbyt duża pewność siebie – to gubi ludzi nawet w życiu codziennym. Francja zaczęła doceniać przeciwników dopiero po meczach; zdecydowanie za późno. Trójkolorowi jako pierwszy w historii obrońca tytułu odpadli bez strzelonego gola.

2010 – włoska powtórka z rozrywki

Generalnie to był zalążek czkawki, jaka udzieliła się Italii na lata i trwa do dziś, aż tak zachłysnęli się sukcesem cztery lata wcześniej w Niemczech. Paragwaj, Słowacja, Nowa Zelandia – co przy takim zestawie mogło pójść nie tak? A no mogło – wszystko. 1:1 z Paragwajczykami i kontuzja Gianluigiego Buffona. 1:1 z Nowozelandczykami, taktycznie nic się nie układało. 2:3 ze Słowakami, znowu nic czysto piłkarsko nie wychodziło jak należy, nawet z Andreą Pirlo jako dyrygentem. Zawód przeogromny,

Hiszpania w 2014, czyli któryśtam upadek tiki-taki

Po erze Pepa Guardioli w Barcelonie, 0:7 Blaugrany z Bayenem, sezonie 2013/14 bez znaczącego trofeum w gablocie Dumy Katalonii mówiło się o końcu epoki grania jak największą liczbą podań. Ówczesny selekcjoner Hiszpanii, Vicente Del Bosque, wzorował się na barcelońskim stylu grania, przenosił go do kadry. Z powodzeniem to wyszło w 2010 i 2012 (tytuły mistrza świata i Europy). Jednak w Brazylii dało się odczuć duuuże zmęczenie materiału – piłkarze w dużej mierze byli już spełnieni – masa wygranych trofeów, bycie na szczycie kilka lat. Wyczerpanie mentalno – taktyczne doprowadziło do srogiego rewanżu ze strony Holendrów 5:1 i porażki ze zdecydowanie lepszym stylowo i jakościowo Chile 0:2. Na osłodę została wygrana z Australią, ale na gorąco uważano odpadnięcie Hiszpanii z jednej z dwóch „grup śmierci” za przeogromną sensację. Ale jak się na to na chłodno spojrzało, to jednak La Roja sobie na to zapracowała.

Gdyby tak się zastanowić, to sytuacja Niemców jest trochę podobna do tej hiszpańskiej cztery lata wcześniej. Niemieckie media słusznie krytykują Loewa za wybory – to była w dużej mierze kadra wyczerpana swoimi poprzednimi sukcesami. Co z tego, że doświadczona? Rok wcześniej Puchar Konfederacji wygrała inna personalnie kadra, z której każdy był gotowy wskoczyć do finalnej 23-ki.

Przy okazji każdego turnieju mówi się o ewentualnym końcu Loewa jako selekcjonera Die Mannschaft. Przez lata dawał non stop, co najmniej TOP 4 każdego turnieju, więc takie rozważania były wręcz surrealistyczne. Zdarzyła się jedna wpadka, ale najbardziej bolesna w historii niemieckiej piłki, w całej karierze Loewa. Jednak bezsensowne byłoby wywracać dzisiaj cały system do góry nogami, skoro funkcjonuje prawidłowo.

Niemcy utrzymywali się blisko szczytu przez lata, aż ostatecznie na niego weszli. Tam byli na trochę chwiejnych nogach, ale twardo się trzymali. Teraz fatum dotyka ich. Trzeci mistrz świata z rzędu, który nie wychodzi z grupy. Piąta nacja, a szósty mistrz w historii. Najlepsze, co może Deutschland zrobić to wyjechać, nie włączać mundialu, zapomnieć, przełknąć gorycz porażki i żyć dalej. Bo zrzucić ich z górnej półki od tak po prostu się nie da. Mistrzowskie fatum ma nową ofiarę, ale jej będzie się z tego najłatwiej uwolnić.

Marcin Borciuch

Artykuł Liga Borciucha: Mistrzowskie fatum ma nową, germańską ofiarę pochodzi z serwisu RadioGOL.PL.